দেৱালী: পোহৰৰ উৎসৱ আৰু জনসাধাৰণৰ হৃদয়ৰ এক আলোকিতা
Published on October 15, 2024
দেৱালী, যাক দীপাৱলী বা পোহৰৰ উৎসৱ বুলি জনা যায়, ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু পবিত্ৰ উৎসৱসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। প্ৰতিবছৰে কাৰ্তিক মাহৰ অমাবস্যাৰ দিনা সৰ্ব কৃষ্ণপক্ষৰ নৱমী বা দশমীত এই দিৱস উদযাপন কৰা হয়। দেৱালী অৰ্থ হৈছে দিপ (পোহৰ বা দীপ) আৰু অৱলী (ৰঙীন বা ক্ৰমাগত ছটা) — অৰ্থাৎ দিপৰ শাৰীৰিক আৰু আধ্যাত্মিক পোহৰ। এই উৎসৱে অন্ধকাৰৰ ওপৰত পোহৰৰ জয়, অশুভৰ ওপৰত শুভৰ জয় আৰু অজ্ঞানৰ ওপৰত জ্ঞানৰ জয়ৰ প্ৰতীক ৰূপে বিবেচিত।
দেৱালীৰ মাহাত্ম্য আৰু আধ্যাত্মিক তাৎপৰ্য
দেৱালী হিন্দু ধৰ্মৰ লগতে জৈন, শিখ আৰু কিছু বৌদ্ধ সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে শ্ৰদ্ধাৰে পালন কৰে। হিন্দুধৰ্মত দেৱালী পোৱাৰে সৰ্বাধিক প্ৰসিদ্ধ কাহিনীৰ শেষ অংশ—ৰামায়ণৰ অতীতত, য’ত ৰামৰে লংকাৰ ৰাক্ষসৰাজ ৰাৱণক হাৰ লৈ বিপুল উৎসৱ পালন কৰা হৈছিল। ৰামৰ মানুহলৈ ঘূৰিও আহ যানৰ সুখ-সমৃদ্ধিৰ আশাৰ লগত মিলি ভাৰতীয় পৰম্পৰাত দেৱালী প্ৰচলিত। আন এক কাহিনী অনুসৰি, ভগৱান কৃষ্ণে ৰাক্ষস নৰকসুৰক পৰাস্ত কৰি মথুৰাত পোহৰৰ জোড়া মেলিছিল, যাক দেৱালী হিচাপে পালন কৰা হয়।
উৎসৱৰ মুখ্য শিক্ষা হৈছে বিজয়, শুদ্ধতা আৰু নৱজীৱন। দেৱালী দেৱী লক্ষ্মীক আৰাধনা কৰা দিন আৰু সেইবাবে ধন-সম্পদ, সফলতা আৰু সমৃদ্ধিৰ কামনাৰ উৎসৱ। দেৱালীত লোকজনে ঘৰৰ সজাৱট আৰু পৰিষ্কাৰ কৰাৰ লগতে, দীপ জ্বলাৱল আৰু মোমবাতি, ৰংতী ভৰি সুকীয়া কৰে। এই হৈছে পোহৰৰ এটা আধ্যাত্মিক প্ৰতীক, যাৰ সৈতে নেগেটিভ শক্তি আঁতৰ আৰু সু-শক্তিৰ আহ্বান হয়।
দেৱালীৰ উদযাপন পদ্ধতি আৰু বিশেষ দিনসমূহ
দেৱালী সাধাৰণতে পাঁচ দিনীয়া হয়, যাৰ ভিতৰত তৃতীয় দিনটো অধিক বিশেষ আৰু মূল উদযাপন হয়। প্ৰতিটো দিনৰ নিজৰ বিশেষ নাম আৰু অৰ্থ আছে:
ধন তেৰাছ (প্ৰথম দিন)
ধনৰ আৰু সম্পদৰ অধিষ্ঠাত্রী দেৱী লক্ষ্মী আৰু বগদেৱতা গণেশৰ পূজা কৰা হয়। এই দিনত নতুন ধাতুৰ সঁজুলি, সোৱৰণী বা উপহাৰৰ দ্ৰব্য ক্ৰয় কৰা হয়।
নৰকা চতুর্দশী (দ্বিতীয় দিন)
ক্ৰিঃ কৃষ্ণৰ ৰাক্ষস নৰকসুৰৰ বধৰ দিন। এই দিনত পুৱা স্নান কৰা আঘাতমুক্তি আৰু শুভাৰম্ভৰ সূচনাৰ প্রতীক।
লক্ষ্মী পূজা (তৃতীয় দিন)
দেৱী লক্ষ্মী আৰু ভগৱান গণেশৰ আৰাধনা। ঘৰত-ঘৰত দীপ জ্বলাৱল, মিঠাই-বণ্টন আৰু আতশবাজি বজা হয়।
গোবৰ্ধন পূজা (চতুৰ্থ দিন)
কৃষ্ণৰ অনুষ্ঠিত গোবৰ্ধন পৰ্বতৰ পূজা। এই দিনত কৃষকসকলে জমি আৰু খাদ্যৰ সৌভাগ্য কামনা কৰি বিশেষ পুজা কৰে।
ভাই দুজ (পঞ্চম দিন)
ভায়েক-ভগ্নীৰ পৰস্পৰ মঙ্গল কামনাৰ দিন। ভগ্নীয়ে ভায়েকৰ মুণ্ডমালাত টিকা কৰে আৰু উপহাৰ দিয়ে।
আটাই দিৱসত ঘৰৰ দুৱাৰ, বাট, মন্দিৰ-পুজাৰ ঘৰ-অৱস্থানৰ আলোকসজ্জা কৰি বিভিন্ন বৰ্ণময় ৰংৱলী আৰু দীপ জ্বলি উৎসৱৰ ৰণজস প্ৰকাশ কৰা হয়। বিশেষকৈ অসমৰ আনুষ্ঠানিক আৰু ব্যতিক্ৰমী পৰিৱেশত, দেৱালী লক্ষ্মী পূজা আৰু কালী পূজাৰ লগত মিশ্ৰিত হৈ জনসাধাৰণৰ মাজত একত্ৰিত মঙ্গল কামনা আৰু সামাজিক মিলনৰ উৎসৱ ৰূপে উদযাপন হয়। চৰাইঘৰ, গুৱাহাটী আদি ঠাইত আলোকসজ্জা, আতশবাজি আৰু ফুল-মালাৰ সঙ্গোপাঙ্গে আকৃষ্ট কৰি যোগান ধৰে এই উৎসৱৰ মহিমাত।
অসমত দেৱালীৰ বিভিন্নতা
অসমত দেৱালী পালন হিন্দু-নেপালি, মিশ্ৰ আৰু বিভিন্ন জাতিগোষ্ঠীৰ মাজত বিশেষত্বসহ জন্মগত হৈ পৰিছে। নেপালি সমাজে "তিহাৰ" নামৰ পাঁচদিনীয়া উৎসৱৰ ৰূপত দেৱালী উদযাপন কৰে। ইয়াত যমদুতক সন্তুষ্ট কৰাৰ বাবে বিভিন্ন পূজা আৰু ভায়েক-ভগ্নীৰ সখ্যতা শোভিত হয়। লগতে, অসমৰ লোকসকলে কালীৰ পূজা আৰু দেৱী লক্ষ্মী পূজা একেলগে পালন কৰে, য’ত নানান সামাজিক অনুষ্ঠান আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যকৰ্মো অনুষ্ঠিত হয়।
আধুনিক প্ৰসঙ্গ আৰু পৰিবেশগত চিন্তা
আজিকালি দেৱালীৰ সময়ত পৰিৱেশগত সজাগতাৰ প্ৰয়োজনীয়তাও দৃঢ় হৈ পৰিছে। অসমৰ দৰে প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰে ভৰপূৰ অঞ্চলত ডেঙ্গৰৰ আশংকা আৰু বায়ু দূষণৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। সেয়া নিশ্চিত কৰিবলৈ কিছু থানিত পৰিবেশবান্ধব দিৱালী উদযাপন কৰা হৈছে, যেনে মাদকবিহীন আতশবাজি, বায়ু প্ৰদূষণ ৰোধ কৰা আৰু দীপাৰ পৰিৱৰ্তে ইলেকট্রনিক পোহৰ ব্যৱহাৰ কৰা। ইয়াক সমাজৰ মনোবিজ্ঞানৰ এক সদাই নৱ পৰিৱর্তনৰ সূচনা হিচাপে ধৰা হৈছে।
উপসংহাৰ
দেৱালী হৈছে কেৱল পোহৰৰ উৎসৱ নহয়; ই এক সামাজিক বন্ধন, আধ্যাত্মিক শুদ্ধতা, আৰু নতুন আৰম্ভণিৰ এক চিহ্ন। অসমৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত দেৱালী পৰম্পৰাগত মূল্যবোধৰ সৈতে একাত্ম হৈ ৰাজহুৱা মিলন উৎসৱ হিচাপে গঢ় লৈ উঠিছে। এই উৎসৱে মানুহৰ মনলৈ আশাৰ পোহৰ আৰু জীৱনৰ আঁধাৰৰ বিৰুদ্ধে শুভ শক্তিৰ বিৰাট বিজয়ৰ বার্তা প্ৰেৰণ কৰে। জীৱনলৈ সুখ-সমৃদ্ধি আৰু পৰস্পৰৰ প্রতি মৰমৰ বার্তা লৈ দেৱালীৰ আলোক আৰু মিঠা মিঠা অনুষ্ঠানবোৰে সকলোৰে হৃদয় উজলাই তোলে।
এইদৰে দেৱালী অসমৰ জীৱন আৰু সংস্কৃতিৰ এক অমৰ অংশ, যি সজীৱাই ৰাখে পূৰ্ণিমাৰ পোহৰৰ অনুপ্ৰেৰণা, আত্মশুদ্ধি আৰু জয়ৰ সোঁত।