বহাগ বিহু : অসমৰ জাতীয় উৎসৱ
Published on April 6, 2025
বহাগ বিহু বা ৰঙালী বিহু অসমৰ প্ৰাণ স্বৰূপ তথা অসমীয়া জাতিৰ বাপতি সাহোন। এই উৎসৱটি কেৱল এটি ৰীতি-নীতি মাত্ৰ নহয়, বৰং অসমীয়া সংস্কৃতি আৰু জাতীয় পৰিচয়ৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ। ফাগুনৰ বতাহে লঠঙা কৰি পেলোৱা প্ৰকৃতিৰ বুকুত চ'ত-ব'হাগ মাহ সোমালেই ঠাই লয় নতুন কুঁহি পাতে। এনেদৰেই প্ৰকৃতিৰ নতুন পৰশত নতুনক আদৰিবলৈকে এই মহান উৎসৱৰ সূচনা হয়।
বিহুৰ ব্যুৎপত্তি আৰু ইতিহাস
'বিহু' শব্দৰ উৎপত্তি সম্বন্ধে নানান মতবাদ আছে। কোনো পণ্ডিতৰ মতে সংস্কৃত 'বিষুৱত' শব্দৰ পৰা বিহু শব্দৰ উদ্ভৱ হৈছে। বৈদিক 'বিষুৱণ' পদৰ অৰ্থৰ পৰিসৰে এবছৰ ব্যাপী অনুষ্ঠিত হোৱা 'সত্ৰ' বা 'যজ্ঞ'ৰ মাজৰ দিনটোক বুজায়।
আন কিছু লোকৰ মতে, বড়োসকলৰ বৈচাগু, ডিমাছাসকলৰ বুচু, কোচসকলৰ বিচুৱা, ত্ৰিপুৰিসকলৰ বিজু বা তিৱাসকলৰ পিচুৰ দৰে উজনি অসমৰ বিহুৰ গুৰি আছে উজনি অসমৰ বড়ো মূলীয় চুতীয়া, দেউৰী, মৰাণ আৰু সোণোৱালসকলৰ 'বিচু'ত। চুতীয়া ভাষাত বিহুক 'বিচু' বুলি কোৱা হয়। 'বি' মানে অতি, 'চু' মানে আনন্দময় বুজায়।
বিহুৰ প্ৰকাৰ
অসমত পালন কৰা বিহু তিনিটা হ'ল : ব'হাগ বিহু বা ৰঙালী বিহু, কাতি বিহু বা কঙালী বিহু, আৰু মাঘ বিহু বা ভোগালী বিহু। এই তিনিটা বিহুৰ ভিতৰত ৰঙালী বিহুত ৰং আনন্দৰ মাত্ৰা সৰ্বাধিক।
ব'হাগ বিহু বা ৰঙালী বিহু
ব'হাগ বিহু এপ্ৰিল মাহত উদযাপন কৰা হয় আৰু ই অসমীয়া নৱবৰ্ষৰ আৰম্ভণি চিহ্নিত কৰে। 'ৰং' মানে আনন্দ বা ৰং বুজায় অসমীয়াত, সেয়ে ব'হাগ বিহুক ৰঙালী বিহু বুলিও কোৱা হয়। ২০২৫ চনত ১৪ এপ্ৰিলৰ পৰা ২০ এপ্ৰিললৈ এই উৎসৱ পালন কৰা হ'ব।
সাত বিহুৰ পৰম্পৰা
ব'হাগ বিহু একেৰাহে সাতদিন ধৰি উদযাপন কৰা হয়। চ'তৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ব'হাগৰ ৬ তাৰিখলৈ সাত দিন ধৰি থাকে। প্ৰত্যেক দিনাৰ বিহুৰে সুকীয়া নাম আছে। ইয়াক 'সাত বিহু' বুলি জনা যায়।
- গৰু বিহু: চ'তৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা গৰু বিহু পালন কৰা হয়। এই দিনা গৰুক গো-লক্ষ্মী হিচাপে জ্ঞান কৰি পূজা অৰ্চনা কৰা হয়...
- মানুহ বিহু বা চেনেহী বিহু: ব'হাগৰ প্ৰথম দিনটো মানুহ বিহু। মাহ হালধী স্নান, নতুন কাপোৰ, আশীৰ্বাদ গ্ৰহণ, গামোচা উপহাৰ ইত্যাদি আদান-প্ৰদান হয়।
- গোসাঁই বিহু: ঘৰুৱা দেৱতাসকলৰ পূজা আৰু আশীৰ্বাদ বিচৰা হয়।
- তাঁতৰ বিহু বা তাতোৰ বিহু: হস্তশিল্পৰ উদযাপন।
- নাঙলৰ বিহু: কৃষি সঁজুলিৰ কৃতজ্ঞতা।
- জীয়ৰী বিহু: গৃহপালিত পশুৰ কৃতজ্ঞতা।
- চেৰা বিহু: চিন্তা, সংকল্প আৰু সামৰণিৰ দিন।
বিহু নৃত্য আৰু সংগীত
বিহু নৃত্য অসমৰ এক থলুৱা লোকনৃত্য যি বিহু আৰু অসমীয়া সংস্কৃতিৰ অংশ। খাটী অসমীয়া ৰঙীন মুগাৰ সাজত, হাত-ভৰিৰ মুদ্ৰাৰে এই নৃত্য কৰা হয়।
বিহুত ব্যৱহৃত কেইটামান বাদ্যযন্ত্ৰ:
- ঢোল
- পেঁপা বা শিঙা
- গগনা
- বাঁহী
- বাঁহৰ টকা
- সুতুলি
বিহুৰ খাদ্য পৰম্পৰা
বিহুৰ সময়ত বিভিন্ন ধৰণৰ পিঠা-পনা প্ৰস্তুত হয়। মুখ্য খাদ্যসমূহ:
- তিলপিঠা
- পকা মিঠৈ
- ঘিলা পিঠা
- গুৰ নাৰিয়ল লাৰু
- মাছৰ টেঙ্গা
বিহুৰ উদ্ভিদৰ কৰণি
জেতুকা, বৰহমথুৰি, আৰু নাহৰ গছৰ পাতৰ ব্যৱহাৰ হয়। গৰু বিহুৰ দিনা ছালৰ বেমাৰৰ প্ৰতিষেধক হিচাপে বিশ্বাস কৰা হয়।
সামাজিক একতাৰ প্ৰতীক
বিহু জাতি-বৰ্ণ-ধৰ্ম নির্বিশেষে উদযাপন কৰা এক উৎসৱ। ই সামাজিক ভাতৃত্ব আৰু সম্প্ৰীতিৰ এক উৎসৱ।
আধুনিক পৰিৱেশত বিহু
আজিৰ বিহু মঞ্চ কেন্দ্ৰিক। তথাপি ই অসমীয়াৰ সামাজিক, সাংস্কৃতিক সংহতিত গুৰুত্বপূৰ্ণ।
সামৰণি
ভূপেন হাজৰিকাৰ মতে বিহু মাথোঁ উৎসৱ নহয়, ই অসমীয়া জাতিৰ সাহ। প্ৰকৃতি, সংস্কৃতি, আৰু সামাজিক ঐক্যৰ এক মিলনবিন্দু।
কাতি বিহু : অসমীয়াৰ কঙালী উৎসৱ
কাতি বিহু অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ আধ্যাত্মিকতা আৰু সংযমৰ এক নিৰ্মল প্ৰতিফলন।
কাতি বিহুৰ সময় আৰু তারিখ
২০২৫ চনত কাতি বিহু ১৮ অক্টোবৰত পালন কৰা হ'ব।
নামৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু অনুধ্যায়
“কঙালী” মানে গৰীব বা অনটন। গৃহস্থৰ ভঁৰাল শুন্য, ধান গছতে—আশাৰ উৎসৱ।
সমাজ আৰু কৃষিত কাতি বিহুৰ মাহৎ
কৃষিজীৱী সমাজত কাতি বিহু সংকটকালৰ আশা, ধৈৰ্য্য, আৰু বিশ্বাসৰ উৎসৱ।
কৃষি-সুৰক্ষা আৰু প্ৰাৰ্থনা
পাত-পোক, ধ্বংস, দুর্যোগৰ পৰা শস্যৰ সুৰক্ষাৰ বাবে বহু প্ৰাৰ্থনা আৰু দীপ্তি প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।
কাতি বিহুৰ মুখ্য ৰীতি-নীতি
- তুলসী ভেঁটি পূজা
- খেতি পথাৰত আকাশ বন্তি
- নাম-কীৰ্তন
সামূহিক সুবিধা
উৎসৱৰ ভোগ-বিলাস নাই, কিন্তু সামাজিক সংহতি আছে।
বৈজ্ঞানিক যুক্তি আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাস
চাকি, তুলসী, দীপ্তিৰ মাজেৰে কীট নিয়ন্ত্ৰণ আৰু পবিত্ৰতা সংরক্ষণ।
মাত্ৰ বিহু নে অধিক?
ই কৃষি, সমাজ, আৰু আধ্যাত্মিকতাক সমন্বিত কৰে।
আধুনিক পরিবর্তন আৰু রক্ষণাবেক্ষণ
নগৰ অঞ্চলতো বিহু পালন আধুনিক ৰূপত দেখা যায়।
সাংস্কৃতিক বৈচিত্র্য
বোরো, ডিমাচা, হাজো, মণিপুৰী আদি গোটে সুকীয়া ৰূপত পালন কৰে।
সামৰণি
কাতি বিহু হ’ল আশা আৰু সংকল্পৰ দীপ্ত চিহ্ন। ই এক বৈজ্ঞানিক, ধৰ্মীয়, আৰু সাংস্কৃতিক উত্তৰাধিকাৰ।